Bệnh sởi ở trẻ em là gì?
Sởi là bệnh lý lây truyền cấp tính qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi các biểu hiện như sốt, phát ban, viêm kết mạc mắt, viêm đường tiêu hóa, viêm long hô hấp,… Bệnh sởi có tính lưu hành rộng, vì thể bệnh liên tục xuất hiện trong cộng đồng, cộng thêm mức độ lây lan rất nhanh nên rất dễ bùng phát trong cộng đồng. Đặc biệt, virus gây bệnh có thể lây lan ngay khi người bệnh chưa có biểu hiện ra ngoài, kéo dài từ thời gian ủ bệnh đến khi phát ban hoàn toàn.
Trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, đặc biệt là các bé chưa tiêm đủ các mũi vacxin là đối tượng dễ bị mắc bệnh nhất.
Nguyên nhân trẻ bị sởi
Bệnh sởi ở trẻ em được gây ra bởi virus sởi. Loại virus này thuộc họ Paramyxoviridae có dạng cầu, đường kính khoảng 120 – 250nm, sức sống yếu, dễ bị tiêu diệt bởi nhiệt độ cao, ánh sáng mặt trời và các thuốc khử trùng thông thường.

Virus sởi có hai kháng nguyên: kháng nguyên tan hồng cầu (Hemolysin) và kháng nguyên ngưng kết hồng cầu (Hemagglutinin). Virus sởi sau khi tấn công niêm mạc đường hô hấp hoặc kết mạc nó sẽ bắt đầu nhân lên ở tế bào biểu mô, sau đó lan ra các hạch bạch huyết và lưới nội mô khác. Sự phổ biến của virus sởi trong máu, cùng với sự lây nhiễm liên quan của các tế bào nội mô, biểu mô, đại thực bào và bạch cầu đơn nhân có thể giải thích sự đa dạng của các biểu hiện lâm sàng, cũng như các biến chứng có thể xảy ra khi trẻ mắc bệnh sởi.
Triệu chứng thường gặp ở bệnh sởi
Trẻ em là đối tượng dễ mắc bệnh sởi nhất, hơn nữa các biến chứng mà sởi gây ra lại vô cùng nguy hiểm. Vì vậy, ba mẹ nên hận biết các dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ em để chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.
Thể điển hình
Thông thường, trẻ bị sởi sẽ tiến triển theo 4 giai đoạn:
- Giai đoạn ủ bệnh: Bệnh sởi không bộc phát ngay mà có thời gian ủ bệnh kéo dài khoảng 8 – 11 ngày
- Giai đoạn khởi phát (viêm long): Trẻ sẽ xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh sởi như ho, viêm xuất tiết mũi, họng, sốt nhẹ, viêm kết mạc, mắt sưng, mắt có gỉ, đỏ mắt, nước mắt và nước mũi chảy nhiều, hạch ngoại biên sưng to,… Giai đoạn này thường sẽ kết thúc trong khoảng 3 – 4 ngày
- Giai đoạn toàn phát: Lúc này, trẻ bắt đầu có dấu hiệu phát ban, với các vết ban màu đỏ, sần, nhỏ, hơi nổi, mọc thành từng đốm hoặc rải rác trên các vùng da như tay, lưng, ngực, cổ và khắp mặt. Giai đoạn này thường kéo dài trong 4 – 6 ngày
- Giai đoạn lui bệnh: Trẻ bắt đầu hết sốt, phát ban bay dần và để lại thâm trên da. Trong một số trường hợp, trẻ hết phát ban nhưng vẫn còn sốt thì bệnh có thể đã chuyển biến thành bệnh nguy hiểm hơn. Ba mẹ cần hết sức lưu ý, theo dõi sẽ sát sao để đưa đi cấp cứu kịp thời

Thể không điển hình
Trong một số trường hợp, trẻ không được phát hiện sớm do bệnh xuất hiện với các triệu chứng không điển hình bao gồm:
- Phát ban ít
- Sốt nhẹ
- Viêm long nhẹ
- Tình trạng sức khỏe của bé không có sự thay đổi rõ rệt
Đây là những triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý khác nên rất khó để phân biệt. Do đó, ba mẹ nên lưu ý và đưa trẻ đến bác sĩ để được kiểm tra và hướng dẫn điều trị sớm nếu:
- Trẻ dưới 1 tuổi và chưa tiêm đủ các mũi vacxin phòng bệnh sởi
- Trẻ trên 1 tuổi nhưng mới chỉ tiêm 1 mũi vacxin phòng sởi
- Sống trong khu vực đang có dịch sởi
- Trẻ đã tiếp xúc với người bệnh hoặc đến những nơi có dịch sởi
Bên cạnh đó, nếu trẻ có các biểu hiện bất thường sau, ba mẹ nên thông báo cho bác sĩ và đưa bé đến bệnh viện càng sớm, càng tốt:
- Đau đầu dữ dội
- Khó thở
- Đau mắt khi ánh sáng chiếu vào
- Ngủ li bì, hôn mê,…